Pamiętacie te czasy, gdy w każdym domu pachniało świeżo upieczonym ciastem? Ciasto jogurtowe babci z lat 80–90 to właśnie taki klasyk – prosty, niezawodny i zawsze smaczny. Uwielbiałam je jako dziecko, kiedy babcia wyciągała je jeszcze ciepłe z piekarnika, a ja nie mogłam się doczekać, aż ostygnie na tyle, żeby w końcu spróbować!

To ciasto ma w sobie coś magicznego – jego wilgotność, delikatność i ten subtelny aromat cytryny lub wanilii… Mmm! Do dziś, gdy je piekę, przenoszę się z powrotem do tamtych słonecznych popołudni w babcinej kuchni. A najlepsze jest to, że przygotujecie je dosłownie w mgnieniu oka – bez żadnych wymyślnych składników czy skomplikowanych technik. Po prostu czysta, babcina prostota!

Ciasto jogurtowe babci z lat 80–90 - detail 1

Składniki na ciasto jogurtowe babci z lat 80–90

Zanim zaczniemy, ważna uwaga – babcia zawsze używała zwykłego kubeczka po jogurcie (150 ml) jako miarki! To takie urocze retro rozwiązanie, które sprawia, że nie musisz nawet szukać miarki. Wszystko idealnie pasuje. Oto co będzie ci potrzebne:

1 kubeczek (150 ml) jogurtu naturalnego – najlepiej pełnotłustego, wtedy ciasto będzie bardziej wilgotne
3 jajka – wyjmij je wcześniej z lodówki, żeby nabrały temperatury pokojowej
2 kubeczki cukru – ja używam białego, ale babcia czasem mieszała z trzcinowym
3 kubeczki mąki pszennej – zwykła typ 450 sprawdzi się najlepiej
1 kubeczek oleju roślinnego – u mnie zawsze bezzapachowy
1 opakowanie proszku do pieczenia – około 10 g
Skórka z cytryny lub wanilia – to już według uznania

Wyjaśnienie składników

Skórka z cytryny to mój sekretny składnik – dodaje tej świeżej nuty, która przełamuje słodycz. Jeśli nie masz cytryny pod ręką, możesz użyć:

1 łyżeczki ekstraktu waniliowego
lub szczypty cynamonu dla cieplejszego smaku

Pamiętaj, że jogurt musi być naturalny – owocowy zmieni konsystencję ciasta. A jeśli chodzi o olej, babcia zawsze mówiła: “Nie oszczędzaj na tłuszczu, to on daje wilgoć!” I miała rację – ciasto naprawdę lepiej się wtedy przechowuje.

Przygotowanie ciasta jogurtowego babci z lat 80–90

Teraz przechodzimy do najlepszej części – mieszania! Babcia zawsze powtarzała: “Najpierw przygotuj wszystko, a potem działaj”. Więc zanim zaczniemy, upewnij się, że masz pod ręką wszystkie składniki. To naprawdę ważne, bo w tym przepisie liczy się kolejność dodawania produktów.

Ubij jajka z cukrem – to podstawa! W dużej misce (używam tej samej emaliowanej, co babcia) ubij jajka z cukrem na puszystą masę. Powinna być prawie biała i wyraźnie zwiększyć objętość. To zajmuje około 5 minut ręcznym mikserem. Nie spiesz się – im lepiej ubite, tym ciasto będzie lżejsze!
Dodaj jogurt i olej – teraz wlej kubeczek jogurtu i oleju. Mieszaj tylko do połączenia składników. Widzisz tę piękną, gładką konsystencję? Właśnie o to chodzi!
Mąka i proszek do pieczenia – przesiej je razem przez sitko (babcia nigdy tego nie pomijała) i dodawaj partiami do mokrych składników. Mieszaj tylko do połączenia – jeśli będziesz za długo, ciasto wyjdzie twarde. Kilka grudek mąki? Nie przejmuj się, znikną podczas pieczenia.
Aromaty – na koniec dodaj skórkę z cytryny lub wanilię. Delikatnie wymieszaj łyżką. Ciasto powinno być gęste, ale lejące – jak gęsta śmietana.

Ciasto jogurtowe babci z lat 80–90 - detail 2

Pieczenie ciasta jogurtowego

Piekarnik nagrzej do 180°C (z termoobiegiem 170°C). Babcia zawsze mówiła: “Dobry piec to podstawa!” Więc jeśli twój piekarnik ma tendencję do przypalania, możesz zmniejszyć temperaturę o 10 stopni.

Formę (najlepiej z kominem, około 24 cm) wysmaruj dokładnie masłem i oprósz mąką. Wylej ciasto i wstaw do piekarnika na środkową półkę. Piecz około 40-45 minut. Nie otwieraj piekarnika przez pierwsze 30 minut! To ważne, bo ciasto może opaść.

Jak sprawdzić, czy już gotowe? Wbij patyczek lub widelec w najgrubsze miejsce – powinien wyjść suchy, może z paroma wilgotnymi okruszkami. Jeśli ciasto za bardzo się rumieni, przykryj je folią aluminiową.

Najtrudniejsza część? Poczekać, aż ciasto wystygnie przed krojeniem! Wiem, wiem – zapach kusi, ale uwierz mi, warto poczekać. Wtedy będzie idealnie wilgotne w środku.

Porady i wskazazówki

Po latach pieczenia tego ciasta nauczyłam się kilku sztuczek, którymi chętnie się z Wami podzielę. Babcia miałaby mi za złe, gdybym ich nie przekazała dalej!

Wariacje ciasta jogurtowego

Oryginalna wersja jest przepyszna, ale czasem lubię ją urozmaicić. Moje ulubione dodatki to:

Garść rodzynek namoczonych w rumie – dodają niesamowitego aromatu
Dwa jabłka pokrojone w kostkę – idealne na jesień
Pół kubeczka wiórków kokosowych – dla miłośników egzotyki

Pamiętaj tylko, że jeśli dodajesz owoce, najlepiej obtocz je najpierw w mące – dzięki temu nie opadną na dno formy. A jeśli masz ochotę na czekoladową wersję, zamień pół kubeczka mąki na kakao!

Najważniejsza rada? Formę trzeba wysmarować masłem bardzo dokładnie, szczególnie jeśli nie używasz papieru do pieczenia. Widziałam niejedno ciasto, które zostało w połowie w formie! A jeśli chcesz mieć absolutną pewność, że ciasto się nie przyklei, posyp wysmarowaną masłem formę bułką tartą zamiast mąki.

Mała ściągawka od babci – jeśli masz wątpliwości, czy ciasto jest już upieczone, lekko naciśnij palcem wierzch. Powinien wrócić do pierwotnego kształtu. Jeśli pozostaje wgłębienie, trzeba jeszcze trochę dopiec.

Przechowywanie i podawanie

To ciasto ma to do siebie, że świetnie znosi przechowywanie – ale przyznaję, że w moim domu rzadko zostają jakieś resztki! Jeśli jednak uda wam się nie zjeść wszystkiego od razu, oto moje sprawdzone sposoby:

Najlepiej przechowywać ciasto w temperaturze pokojowej, przykryte czystą ściereczką lub w szczelnym pojemniku. W ten sposób zachowa świeżość przez 3-4 dni. Uwaga – nie wkładaj go do lodówki, bo stwardnieje! Chyba że upał jest naprawdę duży, wtedy można na noc, ale przed podaniem koniecznie wyjmij na godzinę, by wróciło do temperatury pokojowej.

Ciasto jogurtowe babci z lat 80–90 - detail 3

Podawać możecie je na kilka sposobów:

Same – idealne do porannej kawy
Z lekkim posypaniem cukrem pudrem – tak jak robiła to babcia
Z gałką lodów waniliowych – mój ulubiony deser!
Polane rozgrzanym dżemem morelowym – pycha!

Mała rada od serca – jeśli chcecie podkreślić smak, podgrzejcie kawałek ciasta przez 10 sekund w mikrofalówce. Ciepłe, pachnące, z chrupiącą skórką… Palce lizać!

Często zadawane pytania

Q1. Czy można użyć mąki pełnoziarnistej zamiast pszennej?
Oczywiście! Możesz zamienić do 1/3 ilości mąki pszennej na pełnoziarnistą. Ale uwaga – ciasto wyjdzie trochę bardziej zwarte i ciemniejsze. Babcia czasem tak robiła, gdy chciała “zdrowszą” wersję. Jeśli użyjesz samej pełnoziarnistej, dodaj łyżkę więcej jogurtu, bo ta mąka chłonie więcej wilgoci.

Q2. Jak zastąpić jogurt naturalny?
W ostateczności możesz użyć kefiru lub maślanki – ciasto wyjdzie podobne, ale będzie mieć lekko kwaskowaty posmak. Raz w desperacji użyłam nawet śmietany 18% zmieszanej pół na pół z mlekiem i też było ok! Ale najlepiej trzymać się oryginalnego przepisu – to właśnie jogurt daje tę charakterystyczną wilgotność.

Q3. Dlaczego moje ciasto opadło po wyjęciu z piekarnika?
Najczęstsze powody to: za wcześnie otwarty piekarnik (czekaj minimum 30 minut!), zbyt krótkie pieczenie albo zbyt gwałtowne schłodzenie. Babcia zawsze kładła ciasto na kratce i przykrywała lnianą ściereczką – w ten sposób stygło powoli. Jeśli i tak opadnie – nie martw się! W smaku będzie tak samo pyszne.

Q4. Czy można upiec to ciasto dzień wcześniej?
Tak! Właśnie to w nim uwielbiam – drugiego dnia jest jeszcze lepsze! Wystarczy przechowywać je w zamkniętym pojemniku w temperaturze pokojowej. Jeśli chcesz odświeżyć, przed podaniem wstaw na 5 minut do piekarnika nagrzanego do 150°C.

Q5. Co zrobić, gdy nie mam formy z kominem?
Spokojnie – używaj zwykłej okrągłej formy (24 cm), tylko skróć czas pieczenia o około 5-10 minut. Możesz też podzielić ciasto na dwie mniejsze keksówki – wtedy będzie gotowe szybciej. Babcia czasem piekła je w prostokątnej blaszce i kroiła w kwadraty – też smakowało wybornie!

Wartości odżywcze

Pamiętajcie, że podane wartości są tylko orientacyjne – w końcu każdy jogurt czy mąka mogą się nieco różnić składem. Babcia nigdy nie przejmowała się liczeniem kalorii (i miała rację!), ale w dzisiejszych czasach czasem warto wiedzieć, co się je. Oto przybliżone wartości na jeden kawałek (z podziału na 12 porcji):

Kalorie: około 250 kcal – czyli idealnie jak na taką przyjemność!
Tłuszcze: 10 g (głównie z oleju i jajek)
Węglowodany: 35 g (ale hej, to przecież deser!)
Białko: 5 g (dzięki jajkom i jogurtowi)

Drobne uwagi od mojego dietetyka (który uwielbia to ciasto!): wartości mogą się różnić w zależności od użytych produktów. Pełnotłusty jogurt da więcej tłuszczu, a cukier trzcinowy – trochę więcej minerałów. Jeśli potrzebujesz dokładniejszych danych, najlepiej zważ wszystkie składniki i policz samodzielnie.

A tak na marginesie – babcia mawiała: “Odrobina przyjemności też jest potrzebna w życiu”. I wiecie co? Miała absolutną rację!

No i gotowe! Mam nadzieję, że pokochacie to ciasto tak samo jak ja i moja babcia. Pamiętajcie – nie ma nic piękniejszego niż zapach domowego wypieku unoszący się w kuchni i uśmiechy bliskich, gdy próbują pierwszego kęsa. A teraz do dzieła – pokażcie, jak Wam wyszło!

Upieczcie swoje ciasto jogurtowe babci z lat 80-90 i koniecznie podzielcie się w komentarzu, jak poszło. Może macie swoje rodzinne dodatki lub triki? Chętnie je poznam! A jeśli to Wasza pierwsza próba – nie stresujcie się, to naprawdę łatwiejsze niż myślicie. Babcia zawsze powtarzała: “Najważniejsze to piec z sercem”, a reszta przyjdzie sama. Smacznego!